Chào bạn, mình hiểu cảm giác này mà! Cái tủ lạnh đang yên đang lành tự nhiên “giở quẻ”, nước chảy lênh láng hay tiếng kêu như tiếng máy cày giữa đêm… cảm giác đầu tiên là xót của, sau đó là muốn tự tay “khám bệnh” ngay để tiết kiệm vài đồng tiền công thợ.

Nhưng thật sự, sau nhiều lần chứng kiến bạn bè, thậm chí là chính mình hồi xưa “lợn lành chữa thành lợn què”, mình nhận ra sửa tủ lạnh không đơn giản là vặn vài cái ốc. Có những sai lầm mà nếu không biết, bạn không chỉ làm hỏng máy hơn mà còn gây nguy hiểm cho chính mình.

Dưới đây là 5 sai lầm “kinh điển” mà mình đúc kết được, hy vọng giúp bạn tỉnh táo hơn trước khi cầm tua-vít lên nhé!

1. Dùng dao hoặc vật sắc nhọn để cạy đá

Đây là cái lỗi “xưa như trái đất” nhưng cực kỳ nhiều người mắc phải, đặc biệt là với các dòng tủ đời cũ hoặc tủ đông mini. Khi thấy tuyết đóng dày, vì nôn nóng muốn làm sạch nhanh, chúng ta thường tiện tay vớ ngay con dao gọt hoa quả để cạy.

Hậu quả: Bạn có biết dàn lạnh chứa các ống dẫn gas cực kỳ mỏng manh không? Chỉ cần một vết đâm nhẹ, gas sẽ rò rỉ ra ngoài. Lúc này, chi phí hàn lại dàn và nạp gas còn đắt gấp mấy lần tiền bạn định tiết kiệm ban đầu. Thậm chí, nếu không may, tủ lạnh của bạn coi như “vứt đi” luôn vì thủng dàn lạnh rất khó xử lý triệt để.

Lời khuyên của mình: Nếu tủ đóng tuyết, hãy kiên nhẫn. Rút điện, mở cửa tủ và để nó tan tự nhiên, hoặc dùng quạt máy thổi vào cho nhanh. Đừng bao giờ dùng vũ lực với dàn lạnh!

2. Quên rút điện hoặc rút điện xong cắm lại quá nhanh

Nghe có vẻ buồn cười nhưng nhiều người đang hí hoáy kiểm tra dây nhợ mà quên mất phích cắm vẫn còn đó. Điện giật là một chuyện, nhưng việc rút điện ra rồi cắm lại ngay lập tức mới là sai lầm gây hại thầm lặng cho block (máy nén).

Khi tủ đang chạy, áp suất gas trong hệ thống rất cao. Nếu bạn ngắt điện rồi cắm lại ngay, block sẽ phải khởi động lại trong tình trạng bị “ép”, dẫn đến quá tải và cháy cuộn dây bên trong.

  • Hỏi: Vậy nếu lỡ rút điện ra thì bao lâu mới được cắm lại?
  • Trả lời: Tốt nhất là hãy đợi ít nhất 5 – 10 phút. Khoảng thời gian này đủ để áp suất gas cân bằng trở lại, giúp máy nén khởi động nhẹ nhàng hơn.

3. Tự ý nạp gas khi thấy tủ không lạnh

Nhiều bạn lên mạng đọc thấy triệu chứng “tủ không mát” là do “hết gas”, thế là đặt mua bình gas về tự nạp. Nhưng thực tế, tủ lạnh là một hệ thống kín hoàn toàn, gas không tự mất đi trừ khi có lỗ rò rỉ.

Việc bạn nạp thêm gas mà không kiểm tra chỗ thủng, hoặc nạp sai loại gas (R134a, R600a…), nạp quá lượng quy định sẽ khiến block bị sốc, làm hỏng hoàn toàn hệ thống làm lạnh. Chưa kể, gas R600a hiện nay rất dễ bắt lửa, nếu không có kỹ thuật chuyên môn, rủi ro cháy nổ là hoàn toàn có thật.

4. Bỏ qua việc vệ sinh cuộn dây ngưng tụ (Dàn nóng)

Nhiều khi tủ lạnh không lạnh không phải do hỏng hóc gì ghê gớm, mà chỉ vì nó quá… bẩn. Cuộn dây ngưng tụ (thường nằm phía sau hoặc dưới gầm tủ) nếu bị bám đầy bụi bẩn và lông thú cưng, nó sẽ không thể thoát nhiệt được.

Sai lầm ở đây là nhiều người thấy tủ không lạnh thì vội vàng tháo tung bộ điều khiển hoặc thay cảm biến, trong khi chỉ cần một chiếc máy hút bụi hoặc cái chổi mềm quét sạch bụi là xong.

Bạn nên làm gì? Khoảng 6 tháng một lần, hãy kéo tủ ra và làm sạch mặt sau. Tủ sẽ chạy êm hơn và hóa đơn tiền điện cũng giảm đi đáng kể đấy!

5. Cố gắng “ép” tủ hoạt động khi nghe tiếng động lạ

Khi nghe tiếng “tạch tạch” liên tục hoặc tiếng rít chói tai từ phía sau tủ, nhiều người thường phớt lờ và nghĩ “chắc nó già rồi nên thế”. Nhưng thực tế, đó là tiếng kêu cứu của linh kiện (có thể là rơ-le bảo vệ hoặc quạt bị kẹt).

Việc cố tình để tủ chạy trong tình trạng lỗi sẽ gây ra hiệu ứng domino: hỏng một bộ phận nhỏ kéo theo hỏng cả hệ thống lớn. Ví dụ, quạt dàn lạnh hỏng không được thay sớm sẽ làm đá đóng cứng, che lấp đường gió và làm cháy luôn cảm biến nhiệt.

Vậy khi nào bạn nên tự sửa, khi nào nên gọi thợ?

Mình biết ai cũng muốn tự tay chăm sóc đồ đạc trong nhà, nhưng hãy tỉnh táo phân loại:

  • Có thể tự làm: Vệ sinh tủ, thông tắc lỗ thoát nước (khi thấy nước chảy ra sàn), thay bóng đèn, kiểm tra gioăng cao su bị hở.
  • Phải gọi thợ: Các vấn đề liên quan đến gas, block (máy nén), bảng mạch điều khiển (với tủ Inverter) hoặc thay thế cảm biến bên trong.

Một mẹo nhỏ từ kinh nghiệm cá nhân: Trước khi gọi thợ, bạn hãy mô tả thật kỹ tiếng động, vị trí chảy nước hoặc mã lỗi hiện trên màn hình (nếu có). Điều này giúp thợ bắt bệnh nhanh hơn và bạn cũng tránh được việc bị “vẽ” thêm bệnh không đáng có.

Hy vọng những chia sẻ này giúp chiếc tủ lạnh nhà bạn luôn “khỏe mạnh” và giúp bạn tránh được những khoản chi phí phát sinh không đáng có. Đừng để một phút ngẫu hứng sửa đồ biến thành một bài học đắt giá nhé!

Bạn có đang gặp rắc rối cụ thể nào với chiếc tủ lạnh ở nhà không? Hãy chia sẻ bên dưới, mình có thể gợi ý cho bạn hướng xử lý phù hợp nhất!